Niemiecki zespół artystyczny

W styczniu 1950 roku Niemiec świdniczanin Erwin Peterek założył w Świdnicy grupę artystyczną nazwaną "Neues Deutschland" ("Nowe Niemcy"). W grupie tej znaleźli się artyści-amatorzy narodowości niemieckiej i też kilku Polaków. Zespół posiadał własną 14-osobową orkiestrę. Pierwszy występ zespołu - "Wielka rewia" - odbył się 30 marca 1950 roku. Widzowie oglądali fragmenty operetek śpiewane po niemiecku i występy baletowe. Przedstawienia odbywały się w różnych miastach Dolnego Śląska, głównie w Świdnicy i w Wałbrzychu, i cieszyły się dużą frekwencją.



Oprócz "Wielkiej rewii" dawano też cykl występów zatytułowanych "W krainie operetki".

W okresie od 30 kwietnia 1953 roku do 30 czerwca 1955 roku władze komunistyczne nie zezwalały na występy niemieckiego zespołu. Wtedy członkowie orkiestry i niektórzy soliści grali i śpiewali na zabawach tanecznych urządzanych przeważnie w Sali byłego domu kultury ZWAP w Świdnicy.

Wznowienie działalności rozrywkowo-artystycznej zespołu nastąpiło pod opieką ówczesnego przewodniczącego Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu, Ostapczuka. Zespół działał jako "Sekcja Artystyczna Komitetu Kulturalno-Oświatowego Niemców w Świdnicy" i nazywany był "Niemieckim Zespołem Operetkowym w Świdnicy". W "Wojewódzkim Przeglądzie Niemieckich Zespołów Artystycznych" w 1956 roku we Wrocławiu zajął pierwsze miejsce. Zdobył uznanie za wybitne osiągnięcia artystyczne na "Centralnych Eliminacjach Niemieckich Amatorskich Zespołów Artystycznych" w Koszalinie. Występował nawet w Szczecinie, we Wrocławiu, Legnicy, Jaworze i w innych dolnośląskich miastach.

Od 1957 roku władze Polski Ludowej umożliwiały emigrację do Niemiec zamieszkałym w Polsce osobom narodowości niemieckiej. Świdnicki zespół tracił powoli członków. Mogłem jeszcze obejrzeć jedno z ostatnich przedstawień pełnoobsadowych w teatrze świdnickim w grudniu 1957 roku, w którym występowały moje uczennice z niemieckojęzycznych klas Liceum Pedagogicznego. Nie byłem jednak obecny na ostatnim przedstawieniu odbytym 25 maja 1958 roku.

Istniejące wtedy w Polsce "Niemieckie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne" uhonorowało "twórcę i kierownika niemieckiego zespołu operetkowego w Świdnicy" Erwina Peterka dyplomem uznania wystawionym w Wałbrzychu 15 lipca 1958 roku. Wkrótce potem wyjechał on do Niemiec.

W 1996 roku w Świdnicy ukazała się napisana po niemiecku książka "Die roten Stiefel", w której Erwin Peterek, przy współpracy znanego działacza na polu zbliżenia niemiecko-polskiego, świdniczanina Klausa Goldmanna, opisał dzieje założonego przez siebie zespołu.

W maju 1998 roku, w czterdziestą rocznicę zakończenia działalności "zespołu operetkowego w Świdnicy", przybyli do naszego miasta z Niemiec byli artyści-amatorzy, którzy ongiś występowali zespole. Spotkanie rozpoczęli od udziału w uroczystym nabożeństwie ekumenicznym w Kościele Pokoju odprawionym przez ewangelicko-augsburskiego pastora Waldemara Pytla i katolickiego księdza prałata Bolesława Kałużę z Grodziszcza. Ks. Kałuża podkreślił, że powojenna działalność zespołu artystycznego była prekursorem pojednania niemiecko-polskiego na ziemi świdnickiej.

Na "balu lampionowym", w sobotę 6 czerwca 1998 roku w Witoszowie, odbyło się spotkanie niemieckich członków zespołu z ich polskimi kolegami, z którymi w trudnych latach powojennych łączyła ich przyjaźń i idea wspólnej działalności artystycznej.

Edmund Nawrocki

29 maja 2017 - Benity, Maksymiliana, Teodozji