O herbie miasta

Najstarszy odcisk pieczęci świdnickiej pochodzi z roku 1280. Znajdował się w archiwum w Pradze. Pieczęć ukazuje kroczącego gryfa i użyta została przez ławników świdnickich. Świdnica była wtedy miastem leżącym w księstwie wrocławskim. Władał nim książę Henryk IV Prawy. Ławnicy świdniccy, których przodkowie jako koloniści przybyli do Świdnicy, byli Niemcami. Być może przybyli oni z Meklemburgii lub z Pomorza, gdzie wizerunek gryfa był rozpowszechniony i stąd na najwcześniejszej pieczęci mamy owo zwierzę będące skrzyżowaniem orła z lwem. Teza, że gryf jest najstarszym polskim herbem naszego miasta, wydaje się nie do utrzymania.
Z twierdzeniem, że pojawiający się od 1335 roku na pieczęciach miejskich wizerunek dzika "został wymyślony dopiero przez niemiecką burżuazyjną naukę", rozprawił się już w 1954 roku znany historyk świdnicki Stanisław Kotełko (patrz "Życie Świdnickie". Organ Komitetu Frontu Narodowego w Świdnicy. Rok 1, nr 3). S. Kotełko podkreślił, że dzika używano jako herbu "jeszcze za panowania słynnego księcia świdnickiego Bolka II".
Kilkupolowy herb będący połączeniem najstarszych elementów herbowych - gryfa i dzika - z dodaniem koron nadał Świdnicy król Władysław Pogrobowiec 29 listopada 1452 roku. Odtąd używano go przez pięćset trzynaście lat, z czego przez dwadzieścia lat w Polsce Ludowej. Dopiero w 1966 roku, kiedy to Komitet Miejski PZPR chciał się czymś wyróżnić z okazji milenium, jakiś doradca tego Komitetu przedłożył "Sobótkę" z 1948 roku z artykułem profesora Mariana Hai-siga postulującym zmianę świdnickiego czteropolowego herbu. Komitet nakazał sekretarzowi Prezydium Miejskiej Rady Narodowej poparcie odgrzanego pomysłu wrocławskiego profesora i 19 kwietnia 1966 roku. Miejska Rada Narodowa powzięła uchwałę o zmianie herbu Świdnicy. Zdolny plastyk świdnicki Andrzej Andrzejewski opracował wzór zubożonego o dwa elementy - dzika i koronę - nowego herbu miasta Świdnicy, chociaż -jak pisał S. Kotełko - dzik był elementem stosowanym już w czasach piastowskich.
Próby powrotu do herbu sprzed 1966 r. zostały storpedowane przez niektórych wpływowych świdniczan.

Edmund Nawrocki
rozdział z książki "Z dziejów Świdnicy"

23 kwietnia 2017 - Ilony, Jerzego, Wojciecha