Kamienie graniczne

Spacerując po parkach świdnickich spotykamy wystające na 16-66 cm z ziemi obrobione kamienie o wymiarach 24-30 cm na 15-27 cm. Są one obiektem zainteresowań głównie psów, a czasem i dzieci, które ćwiczą na nich umiejętność rzucania do celu. Niektórzy też osiłkowie usiłują rozłupać taki kamień, co im jednak przychodzi z trudem, gdyż większość kamieni wykonana jest z granitu, niektóre zaś z piaskowca.
Mało kto wie, że kamienie te są pozostałością po twierdzy świdnickiej, budowanej w latach 1747-1762, a rozbudowywanej aż do r. 1866. Wyznaczały granice i umożliwiały określanie pojedynczych odcinków twierdzy. Z jednej strony mają najprawdopodobniej stylizowany monogram "właściciela" twierdzy - króla pruskiego Fryderyka II - FR, co oznacza "Fridericus Rex" ("Król Fryderyk"). Na stronie przeciwległej widnieje numer kolejny wyznaczający dany odcinek twierdzy.
Niektórzy twierdzą, że napis "FR" jest skrótem słowa "Festungs-Rayon" (rejon twierdzy). Słowem tym określano przedpole umocnień.
Numeracja zaczyna się w Parku Saperów w okolicy zbiegu dzisiejszej ul. Wrocławskiej i ul. Saperów i biegnie w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara na wschód od dawnych koszar koło ul. Siennej iul. Łącznej. Następnie pojawia się na terenie byłych koszar i w Parku Gdyńskim, w pobliżu wejścia do biurowca "Mera-Pafal". Z kolei kamienie pojawiają się na północ od Parku Szkolnego, następnie zaś w parku Młodzieżowym, gdzie jest ich najwięcej. Pojedyncze kamienie są jeszcze w ul. Pionierów oraz w Parku Centralnym, jak również na południe od cmentarza przy alei Brzozowej.
Oczywiście do dziś nie zachowały się wszystkie istniejące kiedyś kamienie. Niżej podpisani członkowie Komisji Opieki nad Zabytkami mogli, z inicjatywy przewodniczącego oddziału Andrzeja Scheera, jesienią 1988 roku zinwentaryzować kamienie o następujących oznaczeniach liczbowych: 4, 5, 5a, 5b, 10, 23, 23b, 24, 34b, 47, 48, 55, 58, 59, 59a, 60, 61b, 62, 64, 66, 76, 84, 85, 86, 87b, 93b.
Należy cieszyć się, że nieświadomość tych, którzy ongiś z zapałem godnym lepszej sprawy skuwali historyczne napisy (czasem nawet łacińskie i świadczące o polskości, ale pisane "szwabachą", tj pismem gotyckim) na różnych pamiątkach przeszłości, oszczędziła kamienie twierdzy świdnickiej.
Chociaż jest na nich monogram wroga Polski, cynicznego zaborcy Fryderyka II, są one jednak świadectwem przeszłości naszego miasta.

Edmund i Mateusz Nawroccy

26 marca 2017 - Dory, Olgi, Teodora