Zabytkowy most

Pierwszy na świecie żeliwny most drogowy zbudowany został w 1779 roku na rzece Severn w Anglii, a prawdopodobnie drugi - w roku 1796 na rzece Strzegomce w Łażanach na drodze prowadzącej do Żarowa. Rozpiętość dwóch przęseł mostu w Anglii wynosiła 30 metrów, zaś przęsło mostu w Łażanach miało rozpiętość 40 stóp, to jest 12,55 metra. Most łażański był 18 stóp (5,64 metrów) długi i 9 stóp (2,82 metra) szeroki.
Elementy tego mostu odlane zostały w latach 1794-1796 w hucie "Małapanew" w Ozimku. Montaż wykonał inżynier specjalnie sprowadzony z Anglii, ponieważ na Śląsku brak było specjalistów od żelaznych mostów.
Most ufundował hrabia Mikołaj August Wilhelm von Burghaus, dziedzic Łażan, Piotrowic, Żarowa, Nowie i Mikoszowej. Założył on śląskie towarzystwo ekonomiczno - patriotyczne i był autorem licznych usprawnień agrotechnicznych. Z okazji wybudowania mostu wybito srebrny medal z napisem: "1796 - pierwszy żeliwny most Śląska w Łażanach" (tłumaczenie z j. niemieckiego). Medal ten oglądać można w Goerlitz na stałej wystawie "Sammlung Adler" poświęconej Świdnicy, utworzonej ze zbiorów ofiarowanych przez znanego historyka, świdniczanina Horsta Adlera z Ratyzbony.
Podobno trzecim z kolei mostem z lanego żelaza był zbudowany około roku 1800 most w Szarlotenburgu, dziś dzielnicy Berlina.
Most w Anglii i most w Berlinie istnieją do dziś i są chronione jako zabytki techniki. Most w Łażanach rozebrano po drugiej wojnie światowej, nie zdając sobie nawet sprawy z jego zabytkowego charakteru.

Edmund Nawrocki
rozdział z książki "Z dziejów Świdnicy"

26 marca 2017 - Dory, Olgi, Teodora